بررسی چالش‌های استانداردسازی و موازی‌کاری در بازرسی نهاده‌های دامی
در حاشیه بیست‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی دام، طیور و صنایع وابسته تهران، پنل تخصصی مشترکی با عنوان “چالش‌های استاندارد، بازرسی و ارزیابی انطباق” با همکاری جامعه ممیزی و بازرسی ایران و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران برگزار شد.
این پنل تخصصی با حضور یوسف باقریان، معاون بازرسی کالا و تجهیزات شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران به همراه مرجان رنجبر، مدیر پروژه غلات این شرکت، پیمان مظاهری، مدیر فنی شرکت بازرسی خبرگان بین‌المللی تهران و مهدیه یوزباشی و سمیه معمارزاده، از نمایندگان سازمان ملی استاندارد ایران، حضور داشتند.
طی این نشست، ضمن بررسی موانع موجود در حوزه دام، طیور و نهاده‌های دامی، موضوعاتی همچون محدودیت‌های آزمایشگاهی و چالش‌های پذیرش نتایج آزمون مطرح شد. همچنین در ادامه این نشست، دکتر رضا بهرام‌لو، مشاور وزیر و مدیرکل دفتر محیط زیست توسعه پایدار و امور فناوری جهاد کشاورزی به همراه دکتر محمدحسین کریمی، معاون این دفتر، نیز به جمع حاضرین پیوستند که پیرو آن، نکاتی پیرامون اختلاف‌نظرها در پذیرش نتایج آزمون و نمونه‌برداری‌های موازی میان دستگاه‌های مختلف از سوی فعالان و نمایندگان شرکت‌های بازرسی حاضر در این پنل، مطرح شد.
رضا بهرام‌لو در ابتدا به حضور غیررسمی خود در پنل اشاره کرد و در پاسخ به این مباحث، به فعالیت در «دفتر محیط‌زیست، توسعه پایدار و امور فناوری محصول و استانداردسازی» وزارت جهاد کشاورزی و تشریح تبصره ۱ ماده ۳ قانون سازمان ملی استاندارد پرداخت و گفت: “طبق این قانون، دستگاه‌های اجرایی باید دستورالعمل‌های فنی خود را تدوین و بر اجرای آن نظارت کنند و سازمان ملی استاندارد نیز نظارت عالیه را بر عهده داشته باشد.”
او افزود: در همین راستا، معاونت مقررات فنی در سازمان ملی استاندارد دستورالعملی را برای جلوگیری از موازی‌کاری و یکپارچه‌سازی روش‌های نمونه‌برداری و آزمایش‌ها تدوین کرده که کلیات آن هفته گذشته در شورای عالی استاندارد با حضور رئیس‌جمهور به تصویب رسید. با این حال، در جزئیات این دستورالعمل میان دستگاه‌ها اختلاف‌نظرهایی وجود دارد.
مشاور وزیر جهاد کشاورزی در پایان خاطرنشان کرد: با وجود چالش‌های موجود در جزئیات، کلیات این طرح گامی مثبت و رو به جلوست که اجرای آن طی ۷-۸ سال گذشته معطل مانده بود و می‌تواند به رفع موازی‌کاری‌ها و یکپارچه‌سازی شیوه‌های نمونه‌برداری و آزمایشگاهی کمک شایانی کند.
مرجان رنجبر، مدیر پروژه بازرسی غلات ISQI نیز طی گفت‌وگویی در بخش پایانی این نشست، با تأکید بر جایگاه کلیدی صنعت دام و طیور در زنجیره تأمین غذای کشور گفت: “اطمینان از کیفیت و ایمنی نهاده‌های وارداتی در کنار مدیریت صحیح فرآیندهای بازرسی، آزمون و ارزیابی انطباق از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، اما این فرآیندها در عمل با چالش‌های عدیده‌ای روبه‌رو مانده است.”
او محدودیت دامنه اعتبار برخی آزمایشگاه‌ها، دشواری تامین تمام آزمون‌های موردنیاز برای بعضی کالاها، اختلاف نتایج آزمایشگاهی، تکرار آزمون‌ها و طولانی شدن فرآیند تعیین تکلیف محموله‌ها را از جمله مهم‌ترین موانع این حوزه برشمرد و ادامه داد: “این موارد علاوه‌بر ایجاد هزینه‌های اضافی برای واردکنندگان، زمان تامین نهاده‌ها را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.”
رنجبر تاکید کرد: “هدف ما به هیچ عنوان کاهش کنترل‌های ضروری نیست، بلکه به‌دنبال شفاف‌تر شدن الزامات، ایجاد هماهنگی بهتر میان دستگاه‌های مسئول و استفاده موثرتر از ظرفیت‌های تخصصی هستیم. از این رو، فراهم‌سازی بستری برای تبادل‌نظر تمامی فعالان صنعت و دستگاه‌های اجرایی، از اهداف اصلی برگزاری این نشست، است.”
مدیر پروژه بازرسی غلات شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران، در پایان خاطرنشان کرد: “انتظار داریم خروجی چنین نشست‌هایی به بیان مشکلات محدود نشود و فرصتی باشد برای شناسایی چالش‌های اولویت‌دار و ارائه پیشنهادهای عملیاتی. بی‌شک با تعامل سازنده میان نهادهای نظارتی، آزمایشگاه‌ها، شرکت‌های بازرسی و فعالان اقتصادی می‌توانیم به نظامی کارآمدتر در ارزیابی انطباق دست یابیم. نظامی که ضمن حفظ الزامات قانونی و فنی، از تجارت قانونی و تأمین پایدار نهاده‌های موردنیاز این صنعت پشتیبانی کند.”
