حفاظت از محیط زیست و حرکت به سوی توسعه پایدار، امروز به یکی از مهمترین دغدغههای دولتها، صنایع و جوامع تبدیل شده است. در این میان، یکی از حلقههای کمتر دیدهشده اما بسیار اثرگذار در این مسیر، شرکتهای کنترل کیفیت اعم از تست، بازرسی و صدور گواهی (TIC) هستند؛ شرکتهایی که با ارزیابی فنی، پایش مستمر و اطمینان از رعایت استانداردها، نقش مهمی در کاهش آثار مخرب فعالیتهای صنعتی بر محیط زیست ایفا میکنند.
در بسیاری از صنایع، از انرژی و پتروشیمی گرفته تا ساختوساز، حملونقل و تولید کالا، رعایت الزامات زیستمحیطی بدون وجود سازوکارهای مستقل ارزیابی و کنترل عملاً دشوار است. شرکتهای تست و بازرسی با انجام آزمونهای تخصصی، اندازهگیری آلایندهها، ارزیابی عملکرد تجهیزات و بررسی انطباق با استانداردهای ملی و بینالمللی، کمک میکنند تا فعالیتهای اقتصادی در چارچوب ضوابط محیطزیستی انجام شود.
یکی از مهمترین حوزههای فعالیت این شرکتها، پایش و کنترل آلایندهها در فرآیندهای صنعتی است. اندازهگیری میزان انتشار گازهای گلخانهای، بررسی کیفیت سوخت و مواد اولیه، ارزیابی عملکرد سیستمهای کنترل آلودگی و نظارت بر دفع صحیح پسماندها از جمله اقداماتی است که میتواند از تخریب محیط زیست جلوگیری کند. در واقع، دادههای فنی و قابل اتکایی که از طریق آزمونها و بازرسیهای تخصصی تولید میشود، مبنای تصمیمگیریهای مدیریتی و سیاستگذاریهای زیستمحیطی قرار میگیرد.
از سوی دیگر، با گسترش مقررات و استانداردهای زیستمحیطی در سطح جهانی، نقش شرکتهای بازرسی در تسهیل تجارت و صادرات نیز پررنگتر شده است. بسیاری از بازارهای بینالمللی، بهویژه در حوزههایی مانند انرژی، مواد معدنی، محصولات صنعتی و حتی کشاورزی، رعایت استانداردهای محیطزیستی را بهعنوان یکی از شروط ورود کالاها به بازار خود در نظر میگیرند. در چنین شرایطی، گواهیها و گزارشهای صادرشده توسط شرکتهای معتبر تست و بازرسی میتواند به بنگاهها کمک کند تا انطباق محصولات و فرآیندهای خود با این استانداردها را اثبات کنند.
افزون بر این، شرکتهای TIC میتوانند نقش مهمی در ترویج فرهنگ مسئولیتپذیری زیستمحیطی در صنایع ایفا کنند. حضور این شرکتها در پروژههای صنعتی، علاوه بر کنترل و ارزیابی، نوعی سازوکار یادگیری و بهبود مستمر نیز ایجاد میکند. صنایع از طریق نتایج آزمونها و گزارشهای بازرسی، نقاط ضعف خود را شناسایی کرده و برای کاهش مصرف انرژی، بهبود کارایی تجهیزات و کاهش انتشار آلایندهها برنامهریزی میکنند.
در نهایت، دستیابی به «زمین پاک» تنها با تصویب قوانین یا اعلام اهداف بلندپروازانه ممکن نیست؛ بلکه نیازمند مجموعهای از ابزارهای اجرایی، نظارتی و فنی است. شرکتهای تست و بازرسی در این میان، بهعنوان بازوی فنی اعتمادسازی و تضمین انطباق با استانداردها عمل میکنند. تقویت ظرفیت این شرکتها، توسعه زیرساختهای آزمایشگاهی و ارتقای استانداردهای حرفهای در این حوزه میتواند گامی مهم در جهت کاهش آثار زیستمحیطی فعالیتهای انسانی و حرکت به سوی آیندهای پایدارتر باشد.
شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران (ISQI) در راستای ماموریت ذاتی خود و همچنین چشمانداز مسئولانه در راستای اهداف توسعه پایدار همواره تلاش کرده است با ایجاد خدمات ارزش محور نظیر راهاندازی مرکز تست آلایندگی خودرو (با هدف پایش و کنترل آلایندگی منابع متحرک)، انجام بازرسیهای فنی دقیق و کیفی به ویژه در حوزههای کالا و تجهیزات و حصول اطمینان از انطباق محصولات و فرآیندها با استانداردهای ملی و بینالمللی، گام موثری در جهت حفظ محیط زیست و کاهش آثار مخرب فعالیتهای زیست محیطی ایفا کند و در رویای دستیابی به زمین پاک سهیم باشد.
آزاده انتظاری
مدیر ارتباطات ISQI
