25 آذرماه 1404، تاریخ صنعت و ایمنی حمل و نقل کشور با افتتاح نخستین مرکز تخصصی تست و ارزیابی ایمنی تصادف خودرو در ایران رقم خورد.
این رویداد ملی که با دعوت گسترده کارشناسان و فعالان صنعت همراه بود، با حضور دکتر عارف معاون اول محترم رییس جمهور، وزیر صنعت، معدن و تجارت، وزیر راه و شهرسازی، رئیس پلیس راهور فراجا، رئیس سازمان ملی استاندارد به همراه جمعی از مقامات ارشد دولتی، سهامداران و مدیران صنعت خودرو برگزار شد، که این افتتاح را به عنوان نقطه عطفی در تعهد دولت به ارتقاء استانداردهای ایمنی و همسویی با مقررات جهانی معرفی کرد.
سعید تاجیک مدیرعامل شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران، گفت: “راه‌اندازی این مرکز می‌تواند نقش بسزایی را در پیشبرد و ارتقای کیفیت خودروها و کاهش تلفات ناشی از تصادفات جاده‌ای در کشور داشته باشد. او ادامه داد: ” افتتاح این مرکز با هدف اصلی بهبود کیفیت و ایمنی خودروها در راستای رفاه جامعه صورت گرفت که عاری از نگاه سودآور است و تا پنج سال آینده هرگونه سود حاصل از این مرکز صرف ارتقاء تجهیزات و امنیت جامعه خواهد شد.”
در این مراسم، سردار حسینی، رئیس پلیس راهور فراجا، اظهار داشت: «اوایل دولت، وعده‌ای برای راه‌اندازی یک مجموعه تخصصی در زمینه تخصیص ارز به خودروها مطرح شد و امروز با درک دقیق از موضوع، شاهد افتتاح این مرکز مهم هستیم.»
وی در ادامه به تقدیر از زحمات دکتر تاجیک و تیم قوی ایشان پرداخت و گفت: «این تیم با جدیت و حساسیت، این مرکز را به مرحله فعلی رسانده‌اند، که نقش بسزایی در کاهش تصادفات و جلوگیری از عوارض ناشی از آن خواهد داشت. اهمیت این مرکز به عنوان اولین مرکز تست تصادف در کشور غیرقابل انکار است.»
سردار تیمور حسینی در بیاناتش تأکید کرد: «بیش از ۹۰ درصد از تصادفات ناشی از خطای انسانی است و ما به هیچ عنوان نمی‌توانیم این خطا را به صفر برسانیم. بنابراین باید صنعت خودرو را به حدی برسانیم که طراحی و ساخت خودروها در راستای جلوگیری و به حداقل رساندن جراحات و فوت پیش رود.»
وی اشاره کرد که «باید خودروها را به گونه‌ای طراحی کنیم که هم در پیش از وقوع تصادف، خطر را کاهش دهند و هم بعد از وقوع، از آسیب به سرنشینان جلوگیری کنند. این مرکز می‌تواند نقش موثری در بهبود عملکرد سامانه‌های ایمنی غیرفعال ایفا کند و از جان رانندگان و سرنشینان پس از حادثه محافظت کند.»
سردار حسینی همچنین از دکتر انصاری تقدیر کرد و افزود: «ما در حال برنامه‌ریزی برای امضای تفاهم‌نامه‌ای هستیم که بخشی از فلوچارت‌های ۸۵ گانه را تحت پوشش قرار دهد و تغییراتی لازم را اعمال کنیم تا بتوانیم وضعیت موجود را ترمیم و اصلاح کنیم.»
ایشان در پایان با تأکید بر اهمیت وابستگی به فناوری روز، بر لزوم همکاری میان نهادهای مختلف برای ارتقای ایمنی راه‌ها و کاهش سوانح رانندگی تأکید کرد.
فرزانه انصاری، رئیس سازمان ملی استاندارد در مراسم افتتاحیه مرکز تست تصادف به وضوح نشان از اهمیت این مرکز و دستاوردهای آن برای بهبود کیفیت و ایمنی خودروها دارد.
وی این روز را نقطه عطفی برای سازمان ملی استاندارد خواند و تأکید کرد: “سازمان استاندارد به درستی قوانین و مقررات را در راستای نیازهای کشور تدوین کرده و چارچوب‌های قانونی را ایجاد می‌کند. همچنین تمامی فعالیت‌های سازمان در نهایت به بهبود کیفیت و ایمنی تعریف می‌شوند و ما باید فعالیت‌هایمان را قوی‌تر و منطبق‌تر با نیازهای جامعه کنیم.”
رییس سازمان ملی استاندارد همچنین افزود که تضمین ایمنی کامل خودروها تنها به مقررات محدود نیست و نیاز به یک برنامه دقیق و منظم دارد. با تأسیس این مرکز، دیگر نیازی نیست که خودروها برای تست به خارج از کشور ارسال شوند و این امر صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌ها را به همراه دارد.
انصاری سپس به وضعیت ایمن‌سازی در ایران اشاره کرد و گفت: “ما به سمت استانداردهای بهتری حرکت می‌کنیم و برخی از الزامات را اجباری خواهیم کرد.” او یادآور شد که در حال حاضر ۵۸ استاندارد اجباری شده و درصدد ارتقای آن به ۱۲۲ استاندارد هستیم.
وی همچنین خاطرنشان کرد که این سیاست‌های جدی، نشان‌دهنده عزم راسخ سازمان ملی استاندارد برای ارتقای ایمنی و کیفیت خودروها در ایران است.
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی نیز در سخنان خود به تأکید بر نقش دولت به عنوان تسهیل‌گر برای بخش خصوصی اشاره کرد و از حضور در جمعی که این مرکز را با تلاش‌های خستگی‌ناپذیر بخش خصوصی تأسیس کرده است، اظهار خوشحالی کرد. وی بیان کرد: “افتتاح این مرکز تنها یک پروژه نیست بلکه نقطه عطفی در مسیر تحقق ایمنی و حفظ جان انسان‌ها به شمار می‌رود. تصادفات جاده‌ای یک چالش جدی هستند که بر سلامت عمومی، اقتصاد ملی و ثبات اجتماعی تأثیر می‌گذارند.”
وزیر راه و شهرسازی همچنین با اشاره به قانون برنامه هفتم توسعه که کاهش ۱۰ درصدی تلفات جاده‌ای را تکلیف کرده، تأکید کرد: “این مرکز گام بلندی در اجرای این برنامه عملیاتی است و با نقص‌های موجود در نظام حکمرانی ایمنی در کشور که مانع نظارت مؤثر شده، مقابله خواهد کرد.”
سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز در این مراسم با اشاره به اهمیت موضوع ایمنی خودروها و راه‌ها، گفت: “این موضوع تنها یک موضوع صنعتی یا فنی نیست، بلکه به عنوان یک آرامش عمومی برای دولت از اهمیت خاصی برخوردار است.” وی افزود: “مشکلاتی که در این ساختار وجود دارد، نیازمند دقت در تنظیم‌گری‌ها است. مهمترین اتفاقی که افتاده این است که وزارت صمت با همکاری سازمان ملی استاندارد و بخش خصوصی، آیین‌نامه کیفی خودرو را تنظیم کرده است.”
محمدرضا عارف، معاون اول رییس جمهور کشور نیز اشاره به تحقق دستیابی به خودروی ملی از سال ۵۸، گفت: “اگرچه حلقه مفقوده در زنجیره خودرو، کیفیت است، اما خوشبختانه در اسناد بالادستی، به ‌ویژه در برنامه هفتم توسعه، به این موضوع توجه ویژه شده است.” وی تأکید کرد: “در دولت چهاردهم، حرکت از مبدا تا مقصد با هدف حفظ جان شهروندان یک راهبرد اساسی است.”
عارف با اشاره به آمار بالای تلفات جانی ناشی از تصادفات، مطالبه افزایش کیفیت در صنعت خودرو را مطرح کرد و گفت: “باید به طور جدی در مسیر کیفی حرکت کنیم و از تلاش‌های بخش خصوصی تشکر می‌کنم. دست ما برای همکاری با بخش خصوصی باز است، اما باید با نظم و مقررات خاص، به خودروسازان بدون پیمودن روندهای لازم، اجازه ورود به بازار را ندهیم.”
معاون اول رییس جمهور در پایان بر فرهنگ‌سازی و مسئولیت‌پذیری در صنعت حمل و نقل تاکید کرد و خواستار کاهش تصادفات و حفظ امنیت مردم شد.
مرکز تازه تاسیس تست تصادف خودرو، قابلیت اجرای اکثر آزمون‌های بین‌المللی از جمله استانداردهای R94، R95، R32، R34، R12 و R137 را داراست. این توانایی‌ها، در کنار بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته و دارای تائیدیه Euro-NCAP، امکان انجام تست‌های فرا مقرراتی مطابق استانداردهای NCAP را فراهم کرده و به رونق ورود ایران به استانداردهای پیشرفته جهانی کمک می‌کند. آزمون‌های تصادف که به منظور حفاظت از جان سرنشینان طراحی و اجرا می‌شوند، شامل “برخورد کامل از جلو”، “برخورد با همپوشانی کم و متوسط”، “برخورد از پهلو”، “برخورد با ستون”، “برخورد از پشت” و “آزمون‌های غلتش” است.
تنوع و کیفیت تجهیزات این مرکز شامل چند بخش اصلی زیر است:
– خط تست با طول ۲۳۵ متر و تلرانس یک میلی‌متر
– بلوک برخورد کاملا صلب با تلرانس ساخت و نصب کمتر از 0.5 میلی‌متر در 4 متر
– سیستم پیشران قدرتمند با قابلیت کشش خودرو تا جرم 3500 کیلوگرم و سرعت تا ۱۱۰ کیلومتر بر ساعت
– آزمایشگاه پیشرفته کنترل کالیبراسیون و عملکرد دامی‌ها ساخت شرکت ACTS آلمان
– بهره‌گیری از انواع Barrier های استاندارد مطابق مقررات R32/34، R95 و Euro-NCAP (AEMDB) ساخت شرکت ERNST آلمان این تجهیزات دقت آزمون‌ها را به استانداردهای جهانی نزدیک کرده‌اند.
همچنین سیستم‌های تصویربرداری این مرکز دارای توانایی ثبت لحظات حساس برخورد با دقت بالا است که به عنوان برخی از این امکانات می‌توان به “سیستم تصویربرداری فوق‌سریع NAC از ژاپن با قابلیت ثبت تصاویر از 1000 تا ۱۰۰ هزار فریم بر ثانیه”، “نورپردازی حرفه‌ای VISOL متناسب با ویژگی‌های مورد نیاز در تصویربرداری فوق سریع” و “دامی‌های پیشرفته ساخت شرکت JASTI ژاپن تجهیز شده با سنسورهای ENDEVCO آمریکا و MG-Sensor آلمان” اشاره کرد.
گفتنی است مرکز AQS تنها یک آزمایشگاه تست تصادف است و اگرچه قدرت اجرایی برای جلوگیری از تولید خودرو یا محدود کردن آن ندارد، لکن می‌تواند به شناخت صحیح رفتار خودروها در تصادف کمک کرده و به نهادهای قانون‌گذار و ناظر و همچنین به تولیدکنندگان کمک‌های ارزشمندی ارائه دهد.
هدف اصلی این مجموعه، کمک به اطمینان از انطباق خودروهای تولید داخل و وارداتی و پایش بهتر آن‌ها با سخت‌گیرانه‌ترین الزامات ایمنی است تا جان سرنشینان و عابران پیاده در برابر حوادث رانندگی محافظت شود. این مرکز به عنوان یک قطب تحقیقاتی و پژوهشی عمل خواهد کرد و به مهندسان و طراحان ایرانی این امکان را می‌دهد که بدون نیاز به اعزام نمونه‌ها به خارج از کشور، فرآیند تحقیق و توسعه (R&D) خودروها را در داخل شتاب بخشند.
با بومی‌سازی فرآیند تست، شاهد کاهش چشمگیر زمان و هزینه‌های تولید خواهیم بود که مستقیماً به افزایش کیفیت و رقابت‌پذیری محصولات ایرانی در بازارهای منطقه‌ای کمک می‌کند. انتظار می‌رود با راه‌اندازی کامل این مرکز، شاهد بهبود قابل توجه در رتبه‌بندی ایمنی خودروهای تولید داخل در سطح منطقه باشیم.
افتتاح اولین مرکز تست تصادف، نه تنها یک دستاورد ملی، بلکه یک تعهد اجتماعی بزرگ است. این زیرساخت حیاتی، نویدبخش آینده‌ای امن‌تر برای رانندگان و خانواده‌های ایرانی و گامی بلند در جهت تبدیل ایران به قطب خودروسازی ایمن در منطقه محسوب می‌شود.