در یکی از نشستهای مرتبط با COP31، مسیر گذار به حملونقل بدون انتشار در بخشهای حملونقل جادهای سنگین، کشتیرانی و هوانوردی بررسی شد. محور اصلی این نشست، شناسایی تصمیمها، فناوریها، زیرساختها و همکاریهایی بود که باید از امروز برای دستیابی به آیندهای با حملونقل بدون انتشار دنبال شوند.
در بخش حملونقل جادهای سنگین، کامیونهای برقی باتریمحور و کامیونهای مجهز به پیل سوختی هیدروژنی بهعنوان گزینههای مهم مطرح شدند. با این حال، توسعه خودرو بهتنهایی کافی نیست و ایجاد کریدورهای شارژ سریع، تأمین ظرفیت مناسب شبکه برق، توسعه سوختهای پاک، مدیریت هوشمند ناوگان و هماهنگی استانداردها نیز ضروری است.
در حوزه کشتیرانی، استفاده از متانول سبز، آمونیاک سبز، هیدروژن، سوختهای زیستی، برقرسانی به کشتیها در مسیرهای کوتاه و تأمین برق ساحلی در بنادر از جمله راهکارهای مورد توجه بود. همچنین مقرراتی مانند Fuel EU Maritime اتحادیه اروپا میتواند با ایجاد تقاضا برای سوختهای کمانتشار، روند گذار در این صنعت را تسریع کند.
در صنعت هوانوردی نیز توسعه هواپیماهای برقی برای مسیرهای کوتاه و منطقهای، فناوریهای هیدروژنی و استفاده از سوخت پایدار هوانوردی یا SAF بهعنوان مسیرهای اصلی گذار مطرح شد. با این حال، تأکید شد که SAF الزاماً به معنای دستیابی به انتشار صفر نیست و میزان کاهش انتشار آن به نوع خوراک، روش تولید، انرژی مصرفی و شیوه محاسبه انتشار در چرخه عمر بستگی دارد.
بر اساس جمعبندی این نشست، تحقق حملونقل بدون انتشار به پیشرفت همزمان در پنج محور وابسته است:
- توسعه و تجاریسازی فناوریهای نوین؛
- ایجاد زیرساختهای شارژ، سوخترسانی و اتصال به شبکه؛
- تدوین استانداردها، مقررات و الزامات ایمنی؛
- تأمین مالی و شکلگیری مدلهای اقتصادی قابل اتکا؛
- تقویت همکاریهای منطقهای و بینبخشی.
هزینههای اولیه بالا، کمبود انرژی کمکربن، ضعف زیرساختهای شارژ و سوخترسانی، نیاز به استانداردهای هماهنگ و هزینه بالای سوختهای جایگزین از مهمترین موانع این مسیر عنوان شد.
این گذار، فرصتهای جدیدی نیز برای نهادهای ارزیابی انطباق، بازرسی و استانداردسازی ایجاد میکند. از جمله این فرصتها میتوان به آزمون و ارزیابی خودروها، باتریها، سامانههای شارژ و فناوریهای ایمنی، سنجش انتشار در چرخه عمر وسایل نقلیه و توسعه نتایج آزمونهای قابل شناسایی در سطح بینالمللی اشاره کرد.
بر همین اساس، ارزیابی ظرفیتهای داخلی آزمون باتری و ایمنی خودروهای برقی، توسعه نظام اندازهگیری و راستیآزمایی انتشار چرخه عمر، اولویتبندی استانداردهای بینالمللی مرتبط و گسترش همکاری با سازمانهای آزمون و استانداردسازی از جمله اقدامات پیشنهادی برای پیگیری این مسیر است.
این نشست تأکید کرد که نقطه عطف واقعی در حملونقل زمانی شکل خواهد گرفت که فناوری، زیرساخت، استاندارد، سرمایهگذاری و سیاستگذاری همزمان پیش بروند و راهکارهای موفق از مرحله آزمایشی به مقیاس تجاری منتقل شوند.
آزاده انتظاری
مدیر ارتباطات و مسئولیت اجتماعی ISQI و مشاور کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران




