استانداردهای شیرآلات صنعتی به عنوان راهنماها و مشخصات فنی جهت طراحی، تولید، آزمون و استفاده از این تجهیزات مورد استفاده قرار می‌گیرند. برخی از مهم‌ترین استانداردهای بین‌المللی در این زمینه شامل موارد زیر هستند.

استانداردهای API (American Petroleum Institute)

استاندارد API 6D

این استاندارد به طراحی و ساخت شیرآلات خط لوله اختصاص دارد و شامل انواع مختلف شیرآلات نظیر شیرهای دروازه‌ای، کروی، توپی و پروانه‌ای می‌شود. API 6D مشخصات فنی برای مواد، طراحی، تست‌ها و بازرسی‌های لازم را تعیین می‌کند تا اطمینان حاصل شود که شیرآلات تولیدی در برابر فشار و شرایط محیطی مختلف مقاوم هستند و عملکرد بهینه‌ای دارند.

استاندارد API Spec 6D مخصوص طراحی شیر ها

یکی از انواع استانداردهای شیرآلات صنعتی که مربوط به بخش‌های طراحی، مونتاژ و تولید این محصولات می‌شود، API Spec 6D  نام دارد. این نوع از استاندارد بیشتر برای شیر یک طرفه یا چک ولو، شیر توپی، شیر دروازه ای یا گیت ولو و شیر سماوری کاربرد دارد و برای موارد استفاده می‌شود که بخواهیم از این شیرها در صنایع نفت و گاز استفاده کنیم. دقت داشته باشید که اصول طراحی ذکرشده در این استاندارد، برای شیرهای زیرزمینی یا فشارهای بالاتر از ۲۵۰۰ مناسب نیستند.

استاندارد API 591 بری سنجش کیفیت

یکی از استانداردهایی که برای سنجش کیفیت شیرآلات صنعتی استفاده می‌شود، API 591 است که ابتدا از آمریکا شروع شده و سپس به صنایع جهانی راه پیدا کرد.

بیشتر شیرهای صنعتی که در استاندارد API 591 تعریف شده‌اند، برای صنایع نفت و گاز استفاده می‌شوند و با استفاده از تست‌های مشخص، سطح کیفی این شیرها را تعیین خواهند کرد. مهمترین تست‌هایی که در استاندارد API 591 گرفته می‌شوند، استحکام کششی استم، وضعیت آب بندی، جنس بدنه و نوع دیسک هستند.

استاندارد API 598

این استاندارد مربوط به تست‌های فشار و نشتی شیرآلات است. API 598 روش‌های تست نشتی برای انواع مختلف شیرآلات را تعیین می‌کند تا اطمینان حاصل شود که هیچ نشتی در شرایط عملیاتی وجود ندارد. این تست‌ها شامل تست‌های فشار هیدرواستاتیک و هوا می‌شوند.

یکی از کاملترین استانداردهای ولو (valve) در صنایع مختلف، API 598 است که انواع تست‌ها را برای بررسی سلامت و کیفیت شیرهای صنعتی انجام می‌دهد. این استاندارد در انواع شیرها با سیت انعطاف پذیر یا صلب مناسب هستند و در شیرهای پروانه ای یا یک طرفه هم کاربرد دارند. برای خرید انواع باترفلای ولو بر روی لینک درج شده کلیک کنید. مهمترین تست‌هایی که در استاندارد API 598 گرفته می‌شوند، عبارتند از:

• تست پوسته یا جنس بدنه
• تست بک سیت
• تست نشتی در فشار بالا و پایین
• تست سیت
• تست انسداد و تخلیه مجدد در فشارهای مختلف

استاندارد API 600

از دیگر انواع استانداردهای ولو (valve) می‌توان به سری API 600 اشاره کرد که در انواع مختلفی طبقه بندی می‌شود. برای مثال API 600 بیشتر برای شیرهای دروازه ای یا گیت ولو کاربرد دارد و در صنایع پالایشگاهی به کار می‌رود.

این استاندارد به طراحی و ساخت شیرهای دروازه‌ای فولادی چدنی می‌پردازد. API 600 مشخصات فنی برای مواد، ابعاد، طراحی و تست‌های لازم برای اطمینان از کیفیت و عملکرد مناسب این نوع شیرها را فراهم می‌کند.

علاوه بر این، API 602 هم در شیرهای یک طرفه و بشقابی کاربرد داشته و بیشتر برای قطرهای اسمی DN 8 تا DN 100 به کار می‌رود. استاندارد API 608 هم الزاماتی را مشخص می‌کند که برای شیرهای توپی فولادی و صنایع نفت و پتروشیمی مناسب هستند. این استانداردها مربوط به خوردگی و سایش شده و قسمت‌های مختلف شیرهای دروازه ای را بررسی می‌کند که عبارتند از:

• کلاهک شیرها
• محل بسته شدن پیچ‌ها و اتصالات
• استم و هندویل
• سیت

استاندارد API 609؛ برای مشخصات فیزیکی شیر آلات صنعتی

یکی از انواع استانداردهای ولو صنعتی به نام API 609 شناخته می‌شود که می‌تواند مواردی مانند الزامات طراحی و جنس را مشخص کند. علاوه بر این، مشخصات فیزیکی دیگری مانند فاصله میان دو انتهای شیر یا نوع درجه بندی دمایی و فشاری هم در شیرآلات صنعتی بررسی خواهند شد. بیشتر شیرهایی که در استاندارد API 609 می‌گنجند، از جنس چدن خاکستری، آلومینیوم برنز، فولاد و آلیاژهای بر پایه نیکل هستند.

استاندارد API 591 بری سنجش کیفیت

یکی از استانداردهایی که برای سنجش کیفیت شیرآلات صنعتی استفاده می‌شود، API 591 است که ابتدا از آمریکا شروع شده و سپس به صنایع جهانی راه پیدا کرد.

بیشتر شیرهای صنعتی که در استاندارد API 591 تعریف شده‌اند، برای صنایع نفت و گاز استفاده می‌شوند و با استفاده از تست‌های مشخص، سطح کیفی این شیرها را تعیین خواهند کرد. مهمترین تست‌هایی که در استاندارد API 591 گرفته می‌شوند، استحکام کششی استم، وضعیت آب بندی، جنس بدنه و نوع دیسک هستند.

استانداردهای ANSI (American National Standards Institute) / ASME (American Society of Mechanical Engineers)

استاندارد ASME B16.34

 این استاندارد به طراحی، مواد و تست‌های مورد نیاز برای شیرآلات فشاری اختصاص دارد. ASME B16.34 مشخصات دقیقی برای فشار، دما، مواد سازنده و تست‌های عملکردی شیرآلات ارائه می‌دهد تا از عملکرد مطمئن و ایمنی آنها در شرایط مختلف اطمینان حاصل شود.

استاندارد ASME B16.5

استاندارد ASME B16.5 هم یکی از انواع استانداردهای آمریکا است که در بسیاری از مسائل، شباهت زیادی به ANSI دارد. این استاندارد شامل یک سری کدهای مشخص است که نشان می‌دهند شیرهای صنعتی مختلف بازرسی، کنترل و تایید شده‌اند. بیشترین مواردی که در این استاندارد مورد توجه قرار می‌گیرند، جنس شیر، ابعاد، میزان تحمل دما و فشار، نشانه گذاری‌ها و نوع اتصالات فلنجی هستند.

این استاندارد برای فلنج‌ها و اتصالات فلنجی در سیستم‌های لوله‌کشی استفاده می‌شود. ASME B16.5 مشخصات فنی مربوط به ابعاد، مواد و فشارهای مجاز برای انواع مختلف فلنج‌ها را تعیین می‌کند تا اطمینان حاصل شود که اتصالات لوله‌ها به درستی و با ایمنی کافی انجام می‌شود.

استاندارد ASME B16.10

 این استاندارد به ابعاد طولی شیرآلات می‌پردازد. ASME B16.10 مشخصات ابعادی دقیق برای طول کل شیرآلات از جمله فاصله بین فلنج‌ها را تعیین می‌کند تا نصب و نگهداری آنها به سادگی انجام شود و از سازگاری ابعادی میان تجهیزات مختلف اطمینان حاصل شود.

استاندارد ASME B16 Face to Face برای تعیین اندازه

یکی از استانداردهای ابعادی شیرآلات صنعتی به نام ASME B16 Face to Face شناخته می‌شود که می‌تواند فواصلی مانند اندازه میان دو انتهای شیر را اندازه بگیرد. همچنین در شیرهای فلنجی هم می‌تواند محل نصب آنها را بر روی خطوط لوله، بدون تغییر زاویه، تعیین کند. بنابراین اطلاع از این استاندارد به شما کمک می‌کند که شیرها را به درستی در خطوط لوله نصب کنید. هدف اصلی از استاندارد ASME B16 اطمینان پیدا کردن از قابلیت تعویض شیر در یک اندازه، کلاس، نوع و جنس خاص است.

استانداردهای ISO (International Organization for Standardization)

استاندارد ISO 5208

 این استاندارد مربوط به تست‌های فشار و نشتی در شیرآلات است. ISO 5208 روش‌ها و معیارهای تست نشتی برای انواع مختلف شیرآلات را ارائه می‌دهد تا اطمینان حاصل شود که هیچ نشتی وجود ندارد و شیرآلات می‌توانند فشار عملیاتی را تحمل کنند.

استاندارد ISO 10497

 این استاندارد برای تست آتش‌سوزی شیرآلات استفاده می‌شود. ISO 10497 مشخصات تست‌های مربوط به مقاومت شیرآلات در برابر آتش را تعیین می‌کند تا اطمینان حاصل شود که در شرایط آتش‌سوزی، شیرآلات می‌توانند عملکرد خود را حفظ کنند و از نشت مواد خطرناک جلوگیری کنند.

استاندارد ISO 17292

این استاندارد به شیرآلات توپی فولادی اختصاص دارد. ISO 17292 مشخصات فنی برای طراحی، مواد، تست‌ها و عملکرد شیرآلات توپی را تعیین می‌کند تا اطمینان حاصل شود که این شیرها در شرایط عملیاتی مختلف به خوبی عمل می‌کنند.

استانداردهای DIN (Deutsches Institut für Normung)

استاندارد DIN EN 12266-1

 این استاندارد به تست‌های فشار و نشتی شیرآلات می‌پردازد. DIN EN 12266-1 روش‌ها و معیارهای تست نشتی برای انواع مختلف شیرآلات را تعیین می‌کند تا از عدم نشتی و عملکرد مناسب شیرآلات در شرایط عملیاتی اطمینان حاصل شود.

استاندارد DIN EN 1092

 این استاندارد مربوط به فلنج‌ها و اتصالات فلنجی است. DIN EN 1092 مشخصات فنی برای طراحی، مواد، ابعاد و فشارهای مجاز برای انواع مختلف فلنج‌ها را ارائه می‌دهد تا اطمینان حاصل شود که اتصالات لوله‌ها به درستی و با ایمنی کافی انجام می‌شوند.

استانداردهای BS (British Standards)

استاندارد BS 6755-1

 این استاندارد به تست‌های فشار و نشتی در شیرآلات می‌پردازد. BS 6755-1 روش‌ها و معیارهای تست نشتی برای انواع مختلف شیرآلات را تعیین می‌کند تا از عدم نشتی و عملکرد مناسب شیرآلات در شرایط عملیاتی اطمینان حاصل شود.

استاندارد BS EN 1983

 این استاندارد برای شیرآلات فلزی در خط لوله‌های فشار بالا استفاده می‌شود. BS EN 1983 مشخصات فنی برای طراحی، مواد، تست‌ها و عملکرد شیرآلات فلزی را تعیین می‌کند تا اطمینان حاصل شود که این شیرها در شرایط فشار بالا به خوبی عمل می‌کنند و ایمنی لازم را دارند.

از جمله خدمات شرکت ISQI در زمینه بازرسی تجهیزات صنعتی است، که شامل ارزیابی و تضمین رعایت استانداردهای بین‌المللی است.

نتیجه‌گیری

استانداردهای شیرآلات صنعتی مانند API، ASME، ISO، DIN و BS نقش حیاتی در تضمین کیفیت، ایمنی و عملکرد بهینه این تجهیزات دارند. این استانداردها با ارائه مشخصات دقیق برای طراحی، ساخت، و تست‌های فشار و نشتی، اطمینان حاصل می‌کنند که شیرآلات در شرایط مختلف عملیاتی عملکرد مطلوبی دارند. رعایت این استانداردها نه تنها به بهبود کیفیت محصولات کمک می‌کند، بلکه ایمنی و بهره‌وری سیستم‌های صنعتی را نیز افزایش می‌دهد.