در فضای رقابتی تجارت بینالملل، تطابق محصولات صادراتی با استانداردهای جهانی نهتنها یک مزیت، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای ورود و ماندگاری در بازارهای جهانی است. در این مسیر، آزمایشگاههای همکار سازمان ملی استاندارد ایران، به عنوان بازوی فنی و تخصصی شرکتهای بازرسی معتبر، نقشی حیاتی در تضمین کیفیت، افزایش اعتماد خریداران خارجی و کاهش ریسکهای صادراتی ایفا میکنند. این همکاری، علاوه بر تسهیل فرآیند اخذ گواهیهای لازم، در کاهش برگشت کالا، افزایش رضایت مشتریان خارجی و تثبیت برند «ساخت ایران» نقش مهمی دارد.
بازرسی، به عنوان حلقهای کلیدی در زنجیره
صادرات، مکمل فعالیتهای آزمایشگاهی است. شرکتهای بازرسی با بهرهگیری از گزارشهای آزمون صادره از سوی آزمایشگاههای مورد تأیید، میتوانند اطمینان از انطباق کالا با الزامات فنی و استانداردهای مقصد را فراهم سازند. این فرآیند، نقش مهمی در کاهش اختلافات تجاری، تسهیل عبور کالا از گمرکها و ارتقاء شفافیت در تبادلات بینالمللی دارد. مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران (NACI) بهعنوان عضو کامل ILAC پذیرفته شده است؛ این عضویت به این معناست که گواهینامهها و گزارشهای صادرشده تحت اعتبار NACI در سطح بینالمللی معتبر و مورد پذیرش سایر اعضای ILAC هستند. بنابراین، آزمایشگاههایی که موفق به دریافت تأییدیه 17025 از NACI شوند، میتوانند گزارشهای آزمون (Test Reports) معتبر بینالمللی صادر کنند؛ گزارشهایی که در کشورهای عضو ILAC قابل پذیرش خواهد بود. این موقعیت، فرصت بینظیری برای آزمایشگاههای ایرانی فراهم میکند تا با دریافت تأییدیه 17025 از NACI، وارد زنجیره جهانی تأمین و بازرسی شوند و دامنه خدمات خود را به بازارهای بینالمللی گسترش دهند. بهویژه با توجه به حجم بالای صادرات مواد اولیه از ایران به کشورهایی مانند چین و هند -شامل محصولات پتروشیمی، مشتقات نفتی و مواد معدنی- ضرورت اجرای فرآیندهای بازرسی کیفی و استانداردسازی بیش از پیش احساس میشود. تاکنون بخش زیادی از این فرآیندها توسط نهادهای خارجی انجام میگرفته که ضمن تحمیل هزینههای بالا، محدودیتهایی را نیز برای صادرکنندگان ایرانی ایجاد میکردهاند. اکنون با بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و اعتبار بینالمللی NACI، زمینه برای تقویت نقش آزمایشگاهها و شرکتهای بازرسی ایرانی در این حوزه فراهم شده است.
با توجه به رشد تقاضای بینالمللی برای کالاهای ایرانی در بازارهایی مانند چین، هند، روسیه و کشورهای آسیای میانه، توسعه شبکه آزمایشگاههای همکار، توانمندسازی شرکتهای بازرسی داخلی و سرمایهگذاری در بهروزرسانی تجهیزات و دانش فنی این مجموعهها، میتواند نقش تعیینکنندهای در ارتقاء جایگاه ایران در زنجیره ارزش جهانی ایفا کند. حضور بازیگران تخصصی حوزه تست و بازرسی در نمایشگاه اکسپو، فرصتی ارزشمند برای معرفی توانمندیهای داخلی، تبادل دانش فنی و گسترش همکاریهای بینالمللی است. امید است با همافزایی میان نهادهای حاکمیتی، شرکتهای تخصصی و آزمایشگاههای همکار، بتوانیم صادراتی پایدار، رقابتی و منطبق با استانداردهای جهانی رقم بزنیم و جایگاه ایران را در بازارهای هدف ارتقا دهیم.
سعید تاجیک
رییس جامعه ممیزی و بازرسی ایران و عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران
منبع: نشریه آزمونهای همکار و واسنجی
