“بازرسی رنگ و پوشش و عایق در صنایع حساسی چون نفت و گاز یک فعالیت تکمیلی نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی برای تضمین پایداری عملیات است.”
حسین کهتری، مدیر بازرسی سایت و عملیات ISQI، بر نقش حیاتی بازرسی دقیق و دورهای رنگ، پوشش و عایق در خطوط لوله و تجهیزات صنعت نفت، گاز و پتروشیمی تاکید کرد.
مدیر بازرسی سایت و عملیات شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران در توضیح اهمیت موضوع بالا، گفت: «تجهیزات و خطوط لوله ما به طور مستمر در معرض شرایط خورنده قرار دارند؛ از تماس با مواد شیمیایی و گازهای ترش گرفته تا رطوبت، خاک، املاح، دماهای بالا و سیکلهای شدید تنش حرارتی. با توجه به هزینههای گزاف ناشی از خوردگی – از توقف تولید و تعمیرات برنامهریزینشده گرفته تا نشت، انفجار، آسیبهای زیستمحیطی و مخاطرات ایمنی – استفاده از رنگ، پوشش و سیستمهای عایقکاری مناسب اولین خط دفاعی ماست؛ اما حفاظت واقعی تنها با بازرسی دقیق، اصولی و دورهای این پوششها محقق میشود.»
او با اشاره به این موضوع که بازرسی رنگ و پوشش و عایق در صنایع حساسی چون نفت و گاز یک فعالیت تکمیلی نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی برای تضمین پایداری عملیات است، مطرح کرد: «یک نقص کوچک در پوشش میتواند آغازگر پدیدههای مخرب مانند خوردگی زیرعایق (CUI)، خوردگی حفرهای یا زنگزدگی زیر فیلم رنگ باشد و خسارات بزرگی ایجاد کند.»
کهتری، در ادامه گفت: “حفاظت از سطح فلز با پوششهای مناسب و استانداردها همچون NACE، SSPC و ISO، یک سد فیزیکی در برابر خوردگی است و با وجود این حفاظت، بازرسی دورهای برای شناسایی سریع عیوب از قبیل ترکها، جدایش، Blister و کاهش ضخامت و اجرای مداخله بهموقع ضروری است.
مدیر بازرسی سایت و عملیات ISQI، ادامه داد که عمر مفید تجهیزات در پالایشگاهها و پتروشیمیها معمولاً بین۲۰ تا۳۰ سال است و حفظ کارایی پوشش به عنوان عامل کلیدی دستیابی به این عمر مفید مطرح است؛ بازرسی صحیح میتواند دفعات تعمیرات را کاهش دهد، از تعویضهای پرهزینه جلوگیری کند و قابلیت اطمینان تجهیزات را افزایش دهد.
کهتری همچنین به اهمیت پیشگیری از ریسکهای ایمنی و زیستمحیطی اشاره کرد و افزود: “نشت خطوط انتقال نفت خام، بنزین، گاز ترش یا مواد خورنده میتواند خسارات جبرانناپذیری ایجاد کند و تجربیات جهانی نشان میدهد بیش از۶۰ درصد نشتیهای خطوط لوله منشأ پوششی دارند؛ بنابراین بازرسی پوشش گامی کلیدی برای جلوگیری از چنین حوادثی محسوب میشود.”
در راستای پروژههای توسعهای نیز او تأکید کرد که اجرای سیستمهای رنگ و پوشش باید طبق استانداردهای SSPC-SP و ISO8501 باشد و کنترلهای میدانی مانند کنترل سطحسازی، پروفایلگیری سطح، ضخامتسنجی (DFT) و کنترل چسبندگی، کارایی سیستم را در سالهای آتی تضمین میکند.
اهمیت بازرسی عایق در صنعت نفت و پتروشیمی
کهتری با اشاره ویژه به پدیده CUI گفت: «خوردگی زیر عایق یکی از خطرناکترین و پرهزینهترین انواع خوردگی است؛ چون زیر سیستم عایق پنهان میشود و اغلب زمانی کشف میگردد که شدت خوردگی بسیار بالا رفته است. نفوذ آب باران یا نشتی فرآیندی به زیر عایق، خرابی وایرمش، کاور آلومینیومی یا جکتینگ و وجود نقاط نفوذ (penetrations) از مهمترین دلایل بروز CUI هستند. بازرسی تخصصی عایق بهترین راه کشف زودهنگام این مشکل است.»
او افزود: «در تجهیزات با دماهای بالا یا پایین، عایقکاری صحیح باعث کاهش اتلاف انرژی، کاهش بار بر سیستمهای خنککننده یا گرمایش و بهبود راندمان عملیاتی میشود. بازرسی دورهای عایق از هدررفت انرژی جلوگیری میکند. همچنین سطوح داغِ بدون عایق یا با عایق معیوب، خطر سوختگی شدید برای کارکنان دارند؛ رعایت استانداردهای OSHA در کنار بازرسی دقیق، ایمنی پرسنل را تضمین میکند. در سیستمهای کرایوجنیک و سرد نیز عایق، از تراکم بخار، یخزدگی تجهیزات و مسدود شدن مسیرها جلوگیری میکند؛ کوچکترین شکاف در عایق میتواند رطوبت را وارد کرده و راندمان را کاهش دهد.»
در پایان باید گفت رنگ، پوشش و عایق صرفاً عناصر ظاهری تجهیزات نیستند؛ آنها نقش حیاتی در تضمین سلامت، ایمنی، بازدهی و طول عمر تجهیزات صنعت نفت، گاز و پتروشیمی دارند. بازرسی دقیق، علمی و دورهای این سیستمها میتواند از وقوع خوردگی، نشتی، توقف تولید برنامهریزینشده و خسارات سنگین اقتصادی جلوگیری کند. در چشمانداز مدیریت داراییها، بازرسی رنگ و پوشش و عایق از مؤثرترین و کمهزینهترین راهکارها برای کاهش ریسک و افزایش قابلیت اطمینان در صنایع انرژی است.
