تأثیر اعتباربخشی بیمارستانها بر ابعاد کیفیت مراقبتهای بهداشتی: مرور نظاممند
Hospital accreditation impact on healthcare quality dimensions: a systematic review
یک مرور نظاممند از مطالعات کمی که تأثیر اعتباربخشی بیمارستان (مقایسه بیمارستانهای دارای اعتباربخشی با فاقد آن یا پیش و پس از دریافت اعتباربخشی) را بر شاخصهای کیفیت مراقبت (دستهبندیشده در هفت بُعد کیفیت: اثربخشی، کارایی، دسترسی، تمرکز بر بیمار، برابری، بهموقع بودن و ایمنی) بررسی کردهاند، گردآوری شده است.
اعتباربخشی بیمارستانها بهعنوان فرایندی شناخته میشود که در آن یک نهاد مستقل، با استفاده از استانداردهای مشخص، عملکرد بیمارستان را ارزیابی میکند. از جمله فواید برجستهای که در مطالعات کمی به آن اشاره شده، یکپارچهسازی رویهها و سیاستهای داخلی و افزایش انطباق با استانداردهای اثربخش در مراقبت بیمار است. این امر میتواند بهطور مستقیم بر کیفیت ایمنی و نتایج بالینی تأثیر مثبت بگذارد.
نتایج مرور نظاممند:
۱. ایمنی :
- بهبود کنترل عفونت: در ۱۲ مطالعه از ۱۸ مطالعهای که ایمنی را بررسی کردهاند )67%(، پس از اعتباربخشی یا در مقایسه با بیمارستانهای فاقد اعتباربخشی، آمار عفونتهای بیمارستانی بهطور معناداری کاهش یافته است.
- مراقبتهای مبتنی بر شواهد: چندین مطالعه نشان دادهاند که اعتباربخشی باعث افزایش رعایت پروتکلهای دارویی و فنی میشود (مثلاً کنترل دقیق پارامترهای تصویربرداری CT، مصرف بهینه آنتیبیوتیکها) و در نتیجه خطر آسیب به بیمار کاهش مییابد.
۲. کارایی :
- کاهش هزینهها و هدررفت: در ۱۳ مطالعه از 16 مطالعه )81%( گزارش کردهاند که پس از گذراندن فرایند اعتباربخشی، مصرف منابع (مانند داروها، انرژی، نیروی انسانی) بهینهتر شده و هزینههای عملیاتی کاهش یافته است.
- رضایت کارکنان: در برخی مطالعات، افزایش چشمگیر رضایت شغلی پرستاران و تکنسینها نیز مشاهده شده که به پایداری فرایندهای کیفی کمک میکند.
۳. اثربخشی:
- کاهش طول بستری: ۸ مطالعه از 15 مطالعه )53%( نشان دادهاند که اعتباربخشی منجر به کاهش معنادار طول دوره بستری بیماران شده، بدون تأثیر منفی بر کیفیت درمان.
- مرگومیر کمتر: در چندین مطالعه، بیمارستانهای اعتباربخشیشده نرخ مرگومیر ۳۰ روزه پایینتری نسبت به گروههای مقایسه گزارش کردهاند.
۴. تمرکز بر بیمار :
- افزایش رضایت و حفظ حقوق: ۳ مطالعه از 7 مطالعه (43%) نشان دادند که بیمارستانهای اعتباربخشیشده نمرات بالاتری در پرسشنامههای رضایت بیمار و رعایت حق حریم خصوصی بیماران کسب کردهاند.
۵. بهموقع بودن :
- کاهش زمان انتظار: دو مطالعه گزارش کردهاند که پس از فرایند اعتباربخشی، میانگین زمان انتظار برای اولین ویزیت یا اولین نوبت جراحی کاهش یافته است، که باعث افزایش دسترسی سریعتر بیماران به خدمات درمانی میشود.
مرور نظاممند حاضر نشان میدهد که بیشترین تأثیر مثبت اعتباربخشی در بهبود ایمنی، کارایی و اثربخشی خدمات درمانی است.
بهکارگیری نتایج مثبت این مرور میتواند راهنمای سیاستگذاران و مدیران بیمارستانها در انتخاب و بهبود فرایندهای اعتباربخشی باشد تا کیفیت مراقبت و رضایت بیماران را بیش از پیش ارتقا دهند.
رسول فتاحیان
